Görme engelli ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi müfredatında yer alan soyut kavramları daha kolay anlayabilmesi amacıyla üniversite öğrencileri tarafından özel eğitim materyalleri geliştirildi.
Trabzon Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Programı 3’üncü sınıf öğrencileri, Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Gümüşhaneli akademisyen Prof. Dr. Ebru Demircioğlu’nun yürüttüğü Materyal Tasarımı dersi kapsamında örnek bir çalışma başlattı.
Öğrenciler, görme engellilerin öğrenim süreçlerini kolaylaştırmak amacıyla sesli, kabartmalı ve Braille alfabeli panolar ile hikaye kitapları tasarladı. Ortaokul müfredatındaki üniteleri kabartmalı, karekodlu anlatımlarla destekleyen ve Latin ile Braille alfabelerini bir arada sunan bu panolar sayesinde, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması hedeflendi.
“Sadece İşitsel Yöntemlerle Bu Ders Tam Olarak Öğretilemez”
Projenin çıkış noktasını ve ders materyallerinin önemini anlatan projenin koordinatörü Prof. Dr. Ebru Demircioğlu, sosyal bilgiler dersinin yapısı gereği somut verilere ihtiyaç duyduğunu belirtti. Demircioğlu, “Görme engelli çocukların da sosyal bilgiler dersi müfredatından tıpkı diğer akranları gibi aynı derecede sorumlu tutulduğunu öğrendiğimiz an bu çalışmanın temellerini attık. Sınıf ortamında her öğrenciye aynı sıraları, aynı sınıfı sunmak tam anlamıyla bir eşitlik sağlandığı anlamına gelmemektedir. Sosyal bilgiler dersi; tarihi süreçleri, harita okumayı ve yön kavramlarını barındıran, bünyesinde çok sayıda soyut konu barındıran bir yapıya sahiptir. Bu nitelikteki bir dersin yalnızca metinleri okuyarak ya da sadece kulaktan duyma işitsel yöntemlerle tam olarak öğretilmesi mümkün değildir. Bu durum karşısında ‘Görme engeli bulunan bu evlatlarımız için nasıl bir fayda sağlayabiliriz’ sorusu bizim temel hareket noktamızı oluşturdu” dedi.
“Çocukların İhtiyaçlarını Görmezden Gelmeden Üretim Yaptık”
Eğitimin kalitesinin öğrencilerin özel ihtiyaçlarına cevap verebilmekle ölçüleceğini vurgulayan Prof. Dr. Ebru Demircioğlu, çalışmanın pedagojik boyutuna dikkat çekti. Demircioğlu, “Gerçek eğitim, tüm çocukları aynı odaya toplayıp standart koşullarda ders anlatmaktan ibaret değildir. Asıl eğitim; her bir öğrencinin özel durumunu, eksikliğini ve gereksinimlerini tek tek hesaba katarak, onların bu dünyadaki ihtiyaçlarını asla göz ardı etmeden özel araçlar üretebilmek ve çocukların bilgiye zahmetsizce ulaşmasını sağlamaktır. Bizler de üniversitedeki genç öğrencilerimizle birlikte hazırladığımız bu materyaller sayesinde bunu tam anlamıyla başardığımıza inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
“Vatandaşlık Bilincine Sahip Öğretmenler Yetiştiriyoruz”
Sosyal bilgiler branşının Türkiye’nin geleceğindeki rolüne ve öğretmen adaylarının bu süreçteki duyarlılığına değinen Demircioğlu, açıklamalarını şu sözlerle sürdürdü: “Sosyal bilgiler öğretmenliği, esasen Türkiye Cumhuriyeti’nin gelecekteki yapısını doğrudan inşa eden ve ona şekil veren çok kritik bir meslek grubudur. Bizler bu kürsülerde vatanını, milletini ve ülkesini derinden tanıyan, yüksek vatandaşlık bilincine sahip öğretmen adayları yetiştirdiğimiz için bu branşın ehemmiyetini çok fazla önemsiyorum. Doğal olarak burada eğitim gören öğretmen adaylarımızın, yarın bir gün kendi sınıflarındaki özel gereksinimli öğrencileri erkenden fark etmesi ve onlara yönelik ders materyalleri tasarlayabilecek vizyona kavuşması, yürüttüğüm dersin temel amaçları doğrultusunda son derece hayati bir kazanımdır.”
Hazırlanan Materyaller TÜBİTAK Projesi Olarak Sunulacak
Üretilen panoların ve kitapların gelecekteki kullanım planı hakkında da bilgi veren Gümüşhaneli akademisyen Prof. Dr. Ebru Demircioğlu, çalışmayı bilimsel bir üst aşamaya taşıyacaklarını aktardı.
Demircioğlu, “Dersimiz kapsamında geliştirilen bu değerli çalışmayı önümüzdeki süreçte Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu bünyesine bir proje olarak sunacağız. Ortaya koyduğumuz bu yenilikçi eğitim materyallerini, ülkemizde görme engelli çocukların eğitim aldığı özel okullara bizzat ulaştıracağız. Bu sayede tasarımlarımızın çocukların öğrenme süreçlerine ne kadar etki ettiğini, onlara sağladığı katkıyı sahada ölçme imkanına kavuşmuş olacağız. Milli Eğitim Bakanlığı da zaten okul materyallerinin iyileştirilmesi hususunda çok kapsamlı adımlar atmaktadır. Buradaki üretimlerimiz sayesinde görme engeli olan bir evladımız, panoya dokunduğunda ve sesleri duyduğunda ‘Ben de akranlarım gibi bu konuyu rahatça öğrenebilirim’ inancına sahip olacaktır. İşte bizim için en büyük mükafat ve en önemli unsur budur” diyerek sözlerini tamamladı.
